Pokarmy na ziemiach polskich święcone są od wieków. Kiedyś jednak wierni nie zanosili koszyczków do kościołów, ale kapłani jeździli po wsiach i błogosławili jedzenie (w niektórych miejscowościach wciąż tak jest). Na wsiach rozstawiono stoły, nakrywano je białymi obrusami i układano na nich jedzenie. Kapłani błogosławili jadło, by zapewnić dostatek i pomyślność ludności na cały kolejny rok.

Duże wiklinowe kosze

O tym, jak na Wielkanoc błogosławiono baranka, jajka, masła możemy przeczytać w dokumentach już z XVII wieku. Z upływem lat ten zwyczaj ewoluował i w XIX w. w Wielką Sobotę katolicy zaczęli chodzić do świątyń z koszami pełnymi jedzenia. Dziś najczęściej widzimy małe, symboliczne koszyczki. Przed wiekami były to raczej duże wiklinowe kosze, wypełnione różnymi przysmakami.

W regionach, które wcielono do Polski po II wojnie światowej (a więc na zachodnich krańcach kraju), zwyczaj święcenia pokarmów na Wielkanoc spopularyzował się dopiero w latach 70. XX wieku - wraz z napływem ludności z centralnych regionów Polski. Dziś jest jednym z głównych symboli świąt wielkanocnych, który przyrównuje się do ubierania choinki w Boże Narodzenie.

Przygotowania do święconki

Święconka powinna być przygotowana ze szczególną pieczołowitością. Tradycyjnie wiklinowy koszyczek wykłada się białą haftowaną serwetką i ozdabia gałązkami bukszpanu. Można również udekorować go kwiatami. W środku układamy pokarmy i przykrywamy je śnieżnobiałą haftowaną serwetką.

Jaką symbolikę niesie święcenie pokarmów?

Święconka w tradycji katolickiej ma ogromne znaczenie. Jest symbolem Zmartwychwstania i Życia, zbawienia, które dokonuje się za pomocą ofiary Jezusa na krzyżu. To z tego względu do wielkanocnego koszyczka wkładamy określone pokarmy: baranka, chleb, sól, pieprz, jajka, wędlinę, chrzan. W czasach współczesnych dodaje się małe buteleczki z wodą święconą, babki wielkanocne, czekoladowe zajączki, kiełbasę, gałązki bukszpanu. Koszyki są coraz bogatsze. Od naszej inwencji twórczej zależy, co do nich włożymy. Nie powinno w nich jednak zabraknąć podstawowych pokarmów.

baranek - symbol zwycięstwa życia nad śmiercią, oznaka Chrystusa, który zmartwychwstał; na śniadaniu wielkanocnym powinien zajmować szczególne miejsce na świątecznym stole, by przypominać o istocie świąt. Był czas, że baranki do koszyczka najczęściej wykonywano z cukru, wraca tradycja robienia ich z masła,
chleb - kolejny symbol Jezusa Chrystusa,
jaja - w koszyczku wielkanocnym powinny znaleźć się pisanki, które są symbolem płodności i rodzącego się nowego życia. Kiedyś uważano, że by zapewnić sobie powodzenie, trzeba święcić nieparzystą liczbę pisanek,
sól - symbol życia, trwałości i nieśmiertelności,
wędlina - symbol dobrobytu,
masło - symbol dostatku,
chrzan - symbol męki Jezusa Chrystusa,
baba wielkanocna - symbol dostatku,
kurczaczek lub zajączek wielkanocny - symbol odradzającego się życia.

Kiedy możemy zanieść pokarmy do święcenia?

Na pewno w Wielką Sobotę, która to w tradycji ludowej jest dniem "wielkiej krzątaniny", od wczesnego rana domownicy przygotowują święconkę. Następnie wędrujemy do kościoła z koszyczkami. Tam kapłan święci pokarmy. To również okazja do chwili modlitwy i adoracji grobu Pana Jezusa.

Godziny święcenia pokarmów w największych parafiach pow. gostyńskiego:

Gostyń

Parafia pw. św. Małgorzaty w Gostyniu

Święcenie potraw w Wielką Sobotę: w Bogusławkach o 10.00, w Podrzeczu o 10.30, obok bloku przy ul. Mieszka I 23 o 10.00. We Farze święcenie potraw na zewnątrz kościoła przy krzyżu misyjnym od 11.00 - 14.00 co pół godziny oraz od 14.00 - 17.00 o pełnych godzinach.

Parafia pw. bł. E. Bojanowskiego w Gostyniu

Święcenie pokarmów o godzinie: 10.30, 11.00, 11.30, 13.00, 13.30, 14.00, 15.00, 16.00.

Parafia pw. Ducha Świętego i Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gostyniu

Święcenie potraw:

Gostyń od godz. 11.00 do 14.00 co pół godziny na zewnątrz kościoła.
Brzezie w świetlicy o godz. 11.00
Czajkowo przy figurze 11.30
Czachorowo przy kaplicy 12.00

Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Świętogórskiej (Święta Góra)

Święcenie pokarmów odbędzie się w Wielką Sobotę od g. 11.00 do 17.45.
Dla dzieci przygotowano szczególne święcenie o godz. 13.00. W tym dniu Kościół tradycyjnie zachęca nas do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych.

Piaski

Parafia Niepokalanego Serca Maryi

Święcenie pokarmów o godz. 12. i 13.00

Poniec

Parafia pw. Narodzenia Najświętszej Mryi Panny
Święcenie pokarmów w kościele pw. Chrystusa Króla - godz. 14.00, 14.30, 15.00

Krobia

Parafia pw. św. Mikołaja w Krobi
Święcenie potraw w Krobi przed kościołem od godz.11:00 do godz. 17:00, zawsze o pełnej godzinie.

Pępowo:

Parafia św. Jadwigi

Święcenie potraw w Pępowie przed kościołem przy grocie Matki Bożej o godz. 10.00, 12.00, 14.00 i 16.00
W wioskach według planu:

Pogorzela

Parafia pw. św. Michała Archanioła

Święcenie potraw na stół wielkanocny:

przed południem 10.00, 10.30, 11.00, 11.30

po południu 14.00, 14.30, 15.00, 15.30, 16.00

Borek Wlkp.

Parafia pw. Pocieszenia Najświetszej Maryi Panny

Święcenie pokarmów wokół świątyni:
We farze o godz. 12.30, w sanktuarium na Zdzieżu o 13.00, 14.00 i 14.30

W wioskach:

Skokówko 11.00
Leonów 11.15
Cielmnice 11.20
Siedmiorogów II 11.30
Siedmiorogów I 11.40
Trzecianów 11.55

ZOBACZ TAKŻE:

Idziemy do święconki. Skąd zwyczaj zanoszenia koszyczków do kościoła? Co przynosimy do święcenia?

Święcenie Pokarmów (4)

"Welikodnyj kosyk" w bazylice

Wielka Sobota - święcimy pokarmy

Wielka Sobota w Piaskach

Wielka Sobota. Czas święcenia pokarmów.