Tematem przeciążonych tornistrów (a raczej plecaków) u uczniów szkół podstawowych i średnich zajmowaliśmy się już wcześniej. Wtedy co piąte dziecko uczęszczające do podstawówek z całej Wielkopolski miało za ciężki plecak. Matki uczniów podkreślały, że pomimo szafek w szkole tak naprawdę córki i synowie muszą dźwigać większość podręczników do domu, bo codziennie mają zadania domowe, kartkówki czy sprawdziany. Więcej w TYM ARTYKULE.

Przeciążone plecaki uczniów. Wytyczne mówią jasno

O tym, jak bardzo przeciążony plecak wpływa na rozwój wad postawy dzieci szkolnych oraz na ich zmęczenie, wiadomo nie od dziś. Warto przypomnieć, iż waga tornistra szkolnego nie powinna przekraczać 10-15% masy ciała dziecka zgodnie z zaleceniami Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Przekroczenie tych norm powoduje liczne dolegliwości u młodych ludzi:

Zbyt ciężki plecak może powodować niekorzystne, bolesne napięcia w mięśniach i stawach, oraz bóle bioder i kolan.
Noszenie nieodpowiedniego plecaka wymusza nieprawidłową postawę – pochylanie sylwetki do przodu, a także bóle w okolicach karku.
Nadmierne obciążenie źle wpływa również na ramiona, które są nieprzystosowane do noszenia ciężarów.

Statystycznie więc, uczeń klasy IV o wadze ciała 32 kg powinien dźwigać nie więcej niż 4,8 kg na swoich plecach, a jak jest naprawdę?

Czy coś się zmieniło w tym roku?

Jak sytuacja przedstawia się teraz, na początku roku szkolnego 2023/2024? Jak informuje w swoim podsumowaniu Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Gostyniu, w 2023 roku (czerwiec) w powiecie gostyńskim przeprowadzono 5 kontroli oceniających obciążenie uczniów ciężarem tornistrów w szkołach podstawowych. Badaniem objęto 636 dzieci w 40 oddziałach. Podczas badania dokonano pomiaru masy ciała uczniów oraz ich tornistrów (pustych oraz z zwartością). Wyniki nie są ani szczególnie dobre, ani szczególnie złe.

- Celem tego przedsięwzięcia była edukacja prozdrowotna ukierunkowana na profilaktykę wad postawy - wyjaśnia Michał Ostrowski, dyrektor PSSE w Gostyniu.

Najgorzej mają czwartoklasiści

W tzw. normie „wysokiej”, gdzie waga pełnego tornistra stanowiła powyżej 15% masy ciała dziecka znalazło się 74 uczniów, tj. 12% wszystkich dzieci objętych badaniem.

- Największy odsetek w tym zakresie stanowili uczniowie oddziałów IV - u 27% z nich waga tornistra szkolnego stanowiła > 15% masy ich ciała - informuje M. Ostrowski, szef gostyńskiego Sanepidu.

Rodzice dzieci w tym wieku z pewnością widzą stosy podręczników wkładanych do plecaka każdego dnia. Właśnie w klasie czwartej rozpoczyna się tzw. "prawdziwa" edukacja, z podziałem na coraz więcej przedmiotów i zagadnień. Jednak przeciążone tornistry czy plecaki noszone przez dzieci są - obok braku aktywności fizycznej - jednym z czynników wpływających na występowanie wad postawy i bólu kręgosłupa.

Jak można uniknąć przeciążeń?

Pracownicy PSSE przeprowadzający kontrole widzą jednak drugą stronę medalu.

- Warto zauważyć, iż na wagę tornistra z zawartością nie składa się tylko waga pustego tornistra i waga podręczników, zeszytów i zeszytów ćwiczeń. Czynniki wpływające na znaczne obciążenie uczniów ciężarem tornistrów, to głównie: brak kontroli ze strony rodziców, co do wyposażenia tornistrów, zabieranie zbędnych przedmiotów, jak zabawki, gry, dodatkowe piórniki, książki i podwójne przybory szkolne, śniadaniówki oraz metalowe bidony czy albumy z popularnymi wśród dzieci kartami.

Zdarzało się zabieranie stroju do W-F do tornistra szkolnego, zamiast zostawiania go w wyznaczonym do tego miejscu. Część dzieci wykazywała brak chęci zostawienia przyborów na półkach w szkole.

Wskazania dla dyrektorów mają zmienić nawyki

Jak podkreśla dyrektor Ostrowski, w rozmowie z dyrektorami kontrolowanych placówek wskazano cztery drogi działania w zakresie obciążenia uczniów ciężarem tornistrów:

uświadamianie i informowanie dzieci o skutkach noszenia przeciążonych tornistrów (wady postawy, bóle kręgosłupa)
wnikliwa kontrola tornistrów szkolnych ze strony rodziców,
pomoc ze strony nauczyciela, np. przekazanie informacji odnośnie materiałów niezbędnych uczniowi do pracy w domu oraz wskazywanie miejsca do pozostawienia przyborów szkolnych w placówce i częste przypominanie o nim, a także
zapewnienie miejsca na pozostawienie przyborów i podręczników szkolnych przez dyrektorów placówek.

Dowiedzieliśmy się też, że sama akcja „Tornistry” cieszyła się sporym zainteresowaniem ze strony uczniów. Zalecenia oraz wnioski z przeprowadzonej akcji przekazano dyrektorom kontrolowanych placówek, jednak to również rodzice oraz sami uczniowie mogą zmienić te statystyki.

PSSE W Gostyniu (2)

Co czwarty uczeń ma za ciężki plecak!

„Uprawiaj żywność, nie tytoń”.