Niektórzy przyjaciele stracili pieniądze. Po osobistym starciu z cyberprzestępcami ostrzega przed oszustwem na BLIK

Zanim podasz kod, przeczytaj…

W 2025 roku w całym kraju odnotowano mnóstwo przypadków oszustw z wykorzystaniem kodów BLIK oraz sztucznej inteligencji (AI), które doprowadziły do utraty znacznych kwot pieniędzy przez obywateli. Przestępcy działają coraz sprytniej podszywają się m.in. pod członków rodziny, znajomych, pracowników banków, a nawet funkcjonariuszy policji, wykorzystując technologię i emocje, by wzbudzić zaufanie i nakłonić do wykonania przelewu lub podania kodu BLIK. Co więcej, dziś sztuczna inteligencja umożliwia tworzenie realistycznych imitacji głosu (tzw. deepfake), przez co rozmowa z „córką”, „wnukiem”, „przyjacielem” czy „pracownikiem banku” może być całkowicie realna.

Młody mieszkaniec gminy Gostyń stał się narzędziem w ręku oszusta

Ponieważ liczba zgłoszeń tego typu przestępstw na policję stale rośnie, a metody działania oszustów są coraz trudniejsze do rozpoznania i mieszkańcy tracą pieniądze, szczególną uwagę na ten problem zwraca młody mieszkaniec podgostyńskiej miejscowości, który sam miał do czynienia z internetowym oszustwem. 

Twierdzi, że nawet świadome w informatyce osoby czy biegli programiści, są zagrożeni.

Zaskoczenie: jak to możliwe, że ktoś się włamał na tak zabezpieczone konto?

Kilka dni temu, ok. godz. 10 na konto Dawida, na facebook'u włamał się oszust. Sam administrator profilu zastanawia się, jak to jest możliwe? Przecież stosuje weryfikację dwuetapową. Cyberprzestępca dokładnie sprawdził profil facebookowy, najprawdopodobniej wykorzystał informacje, które świeżo upieczony małżonek umieścił ze swojego ślubu. W internecie pochwalił się zdjęciami, wymienił też imię żony, co jak najbardziej przydało się cyberoszustom.

- Oszust wchodził w dymki czatu osób, z którymi pisałem w ciągu tego roku i każdemu po kolei wysyłał wiadomość z prośbą o przelanie pieniędzy poprzez BLIK - w domyśle dla mnie, w rzeczywistości pieniądze przelewane były oszustowi - wyjaśnia na facebook'u mieszkaniec gminy Gostyń. - Wiadomość była przekonująca, ponieważ zawierała szczegóły - odniesienie do żony, Weroniki i miała motyw prezent-niespodzianka, wspólne konto - wyjaśnia Dawid.

Oszust w swoich działaniach na "czacie" pominął żonę.

Reakcje znajomych były różne

Dawid sam się przekonał, że wśród bliskich mu osób, przyjaciół, znajomych, reakcje na tę wiadomość przekazywaną na "czacie", były różne. Ale tylko garstka osób zareagowała wzorowo i postanowiła zadzwonić do niego, chociażby żeby dowiedzieć się czegoś więcej.

- To właśnie od nich dowiedziałem się o włamaniu na konto, dzięki czemu mogłem szybko zareagować - zaznacza Dawid.

Zdołał wylogować się ze wszystkich urządzeń, zmienić hasło, ostrzec innych przed próbą oszustwa.

Wiele osób miało podejrzenia: albo od razu (głównie dalsi znajomi, z którymi często Dawid nie koresponduje), albo w trakcie prowadzenia konwersacji z oszustem podającym się za Dawida (część bliskich znajomych).

Są osoby, które dały się nabrać

Niestety, pozostała grupa znajomych (część bliskich znajomych, głównie z bliższego kręgu oraz dalsi, młodsi znajomi) uwierzyła w historię oszusta do tego stopnia, że była skłonna mu zapłacić. W ten sposób dwie osoby bezpowrotnie straciły swoje pieniądze. W sumie około 1000 zł. To nie jest dużo, w porównaniu do innych strat, zgłaszanych gostyńskiej policji, o których pisaliśmy na portalu. Zdecydowanie przyczyniło się do tego rozsądne zachowanie nielicznych znajomych, ale też świadoma i szybka reakcja administratora konta w mediach społecznościowych, skąd napływały informacje - rzekomo od niego - z prośbą o pożyczkę kasy na prezent.

Z jednej strony cieszę się, że wiele osób chciało pomóc, i że można na nie liczyć, nawet w niecodziennych sytuacjach. Z drugiej strony przeraża mnie fakt, że oszuści znajdują sposoby na obejście zabezpieczeń konta i że tworzą prawdopodobne i przekonujące historie. My sami często jesteśmy nieświadomi zagrożenia, a nawet jeśli ogólnie zdajemy sobie sprawę z zagrożeń, to jednak nie doświadczamy ich na co dzień i o nich zapominamy. W połączeniu z życiem w biegu, często nasza czujność jest uśpiona, a my wolimy załatwić sprawę od ręki i mieć to z głowy, zamiast poświęcać czas na sprawdzenie - pisze Dawid w mediach społecznościowych.

I przekonuje dalej:

Coraz częściej jedyną ochroną w Internecie przed oszustami jesteśmy my sami. Oszustowi udało się włamać na moje konto pomimo zabezpieczeń oraz udało się przekonać wielu znajomych, że potrzebuję pieniędzy, mimo że z Weroniką nie mamy wspólnego konta bankowego, a nawet gdybyśmy mieli wspólne konto, to mam jeszcze konto firmowe.

Czy dzwonienie w takich sytuacjach pod podany nr telefonu to skuteczna ochrona przed oszustami? Dawid twierdzi, że absolutnie nie! Trzeba też zrezygnować z połączeń wideo.

W dobie AI oszuści potrafią wykorzystywać nasze próbki głosu pozyskane na przykład podczas "ankiety" telefonicznej, a następnie zadzwonić do naszych znajomych i z wykorzystaniem przekształconego głosu poprosić o pieniądze, podszywając się pod nas. Kto z nas nie uwierzyłby znajomemu, gdyby zadzwonił, że potrzebuje pieniądze? Podobnie można manipulować obrazem, więc połączenia wideo również mogą stanowić element oszustwa - podkreśla doświadczony mieszkaniec gostyńskiej gminy.

Jak chronić się przed oszustwami na BLIK-a?

W tej kwestii propozycja Dawida jest zgodna z zaleceniami policji. Według niego możliwości są dwie:

1. Ustalić z bliskimi i znajomymi hasło KLUCZ, które tylko wy będziecie znali oraz ustalić, że tylko po jego podaniu będzie możliwe przelanie pieniędzy
2. Spotykać się osobiście.

„Zabezpieczenie” na hasło pozwoli potwierdzić, że to wtajemniczeni najbliżsi, przyjaciele, kontaktują się z nami, a w sytuacji kryzysowej w szybki i prosty sposób będzie możliwe zweryfikowanie tożsamości rozmówcy.

Co jeszcze doradza policja?

• jeżeli dzwoni do ciebie pracownik banku i mówi, że wykryto podejrzaną aktywność na koncie i prosi o potwierdzenie transakcji kodem BLIK, jak najszybciej rozłącz się i zadzwoń na infolinię banku ( numer zarejestrowany w dokumentach lub na stronie banku). Absolutnie nie należy korzystać z numerów telefonów przesłanych w wiadomościach;
• ustaw limity dzienne i powiadomienia push – dzięki temu szybciej zauważysz nieautoryzowana próbę płatności; 
• nie podawaj danych logowania do bankowości internetowej i nie udostępniaj kodów BLIK nikomu - przekazując dane, trafiają do przestępców, którzy logują się i wysyłają dyspozycję;
• zwracaj uwagę na nietypowy język, błędy w wiadomości – to często sygnały ostrzegawcze;
• nie instaluj aplikacji ani nie klikaj w linki przesyłane w wiadomościach – aplikację pobieraj tylko z zaufanych sklepów ( App Store, Google Play);
• dbaj o bezpieczeństwo swojego telefonu- aktualizuj system i aplikacje oraz używaj legalnego programu antywirusowego;
  zblokuj PESEL m.in. korzystając z aplikacji mObywatel. 

Przykład Dawida pokazał, że jednak przede wszytkim należy zachować czujność, weryfikować kontakty i ostrożne korzystać z nowych technologii, gdyż jest to najskuteczniejszy sposób ochrony przed oszustami wykorzystującymi BLIK i sztuczną inteligencję.

TUTAJ piszemy, jak oszuści zachęcali do udziału w konkursie - KLIKNIJ w OBRAZEK PONIŻEJ