Kopuła powstała w ramach Automatycznego Systemu Uprawy Roślin (A.S.U.R) - projektu, realizowanego przez uczniów ZSZ w Gostyniu.

- Projekt był na tyle ciekawy, że dawał możliwość pozyskania funduszy na jego realizację. To jest bardzo ważne dla uczniów, żeby zaangażować się w coś, co mogą praktycznie wykonać. U nas w technikum młodzież bardzo lubi takie prace - mówi Jacek Kasperski, zastępca dyrektora ZSZ w Gostyniu.

Projekt grupy uczniów technikum - z klas mechatroniki i klasy energetyki odnawialnej - ma być narzędziem edukacyjnym. Dzięki niemu młodzież chce pokazać, jak można zmniejszyć negatywne oddziaływanie człowieka na środowisko.

- Budując lokalny ogród dydaktyczny na terenie szkoły chcemy uczyć podstaw ekologii, wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych, obserwowania, eksperymentowania, pogłębiania relacji z przyrodą, aktywnego spędzania czasu na świeżym powietrzu - zaznaczają uczniowie.

Nietypowe i nowatorskie w projekcie młodzieży jest wykorzystanie kopuły Fullera na potrzeby budowy ogrodu. Ten ma być zasilany energią odnawialną oraz nawadniany wodą deszczową.

- Będzie zautomatyzowany, a warunki środowiskowe będą monitorowane i dostosowywane do potrzeb roślin - wskazują autorzy projektu z ZSZ w Gostyniu.

Model kopuły z patyczków do szaszłyków

Ogród w kopule to synergia architektury, ekologii, technologii i nauki w jednym miejscu. Kopuła geodezyjna jest strukturą sferyczną, wielościanem, który odwzorowuje powierzchnię kuli. Uczniowie nie mieli trudności z jej budowaniem.

- Kopułę Fullera, która jak najbardziej ma oddać strefę, tworzą elementy różnej długości. Uczniowie poznali budowę tego typu obiektu, gdyż wcześniej zbudowali siedmiokrotnie mniejszy model takiej kopuły. Powstał z patyczków do szaszłyków, a elementy łączące młodzież wydrukowała na drukarce 3D. Później łatwiej im było zbudować taką kopułę w rozmiarach rzeczywistych - wyjaśnia Jacek Kasperski, koordynator projektu.

Kopuła dzięki swojej budowie, pomimo delikatnego wyglądu, jest niezwykle wytrzymała. Jest w stanie wytrzymać duże obciążenia i oprzeć się silnym wiatrom. Geometryczny kształt kopuły Fullera wykorzystywany jest w różnego rodzaju rozwiązaniach architektonicznych jako atrakcyjne, wytrzymałe i samonośne (tzn. niewymagające wewnętrznych podpór) przykrycie dużych powierzchni. Bryły te są lekkie, aerodynamiczne, łatwo skalowalne.

Kopuła geodezyjna zawsze przyciąga uwagę. Różni się od większości klasycznych obiektów tym, że łączy w sobie design, elegancję i funkcjonalność niezwykłej formy architektonicznej.

- Dlatego sądzimy, że kopuła geodezyjna idealnie nadaje się do budowy naszego projektu. Jej niekonwencjonalny kształt, harmonia, wyjątkowa geometria i piękno nie pozwala jej nie zauważyć i nie zainteresować się projektem - napisali uczniowie, kiedy starali się o dofinansowanie.

Uczniowie ZSZ w Gostyniu zaangażowali się i napisali projekt

Było to w I połowie 2021 r., kiedy w szkołach nauka odbywała się w trybie zdalnym. Wicedyrektor Kasperski chciał, by ZSZ w Gostyniu przystąpił do programu edukacyjno-ekologicznego „EKOczynni”, który dla szkół średnich organizuje Fundacja PGNiG im. Ignacego Łukasiewicza. Jego celem jest oświata, a także promowanie ochrony środowiska, a w szczególności popularyzacja i upowszechnianie świadomości oraz odpowiedzialności ekologicznej wśród młodzieży szkolnej. Osoby zainteresowane udziałem w programie mogły przesłać pracę konkursową w dwóch kategoriach – indywidualnej lub zespołowej. Konkurs dla zespołów został podzielony na dwa rodzaje – projekty realizowane oraz projekty planowane.

Jacek Kasperski znalazł grupę zaangażowanych uczniów, którzy podjęli to wyzwanie, napisali projekt i wysłali go na konkurs w kategorii projektów planowanych.

- Ponieważ projekt jest niecodzienny, nietypowy, został zauważony i wyróżniony - wyjaśnia zastępca dyrektora gostyńskiej "zawodówki".

Uczniowie z gostyńskiego technikum mogą być z siebie dumni, gdyż do programu zgłosiło się ponad 260 zespołów, które przesłały ponad 240 projektów ekologicznych zmian. Pula dofinansowania i nagród w konkursach wynosiła 350 000 złotych. „Nasi” wygrali konkurs i otrzymali 50 000 zł.

Kopuła w ZSZ w Gostyniu. Ogród sferyczny to nie szklarnia

Kopuła geodezyjna ma być przebadana pod kątem możliwości wykorzystania jej jako ogrodu sferycznego. Teraz młodzież ją zagospodarowuje. Zamontowano wentylatory solarne, żeby zapewnić odpowiedni klimat i wentylację. Uczniowie będą uprawiać rośliny w pojemnikach, które powstaną w przyszłym tygodniu. Część roślin została już wysiana.

- Poza tym dla firmy, która produkuje kopuły uprawowe, mamy przebadać, jak ona będzie się spełniać w tego typu zadaniu. Zazwyczaj kopuły Fullera są wykorzystywane jako kopuły glempingowe do wypoczynku, do organizacji eventów, pokazów, prezentacji i nie mają przezroczystej powłoki - wyjaśnia Jacek Kasperski.

Nie zaprzecza, że uczniowie eksperymentują i zamierzają sprawdzić czy ta kopuła umożliwi wydłużenie wegetacji roślin jesienią i przyspieszy ją wiosną.

- Będziemy prowadzić badania parametrów, które uzyskamy wewnątrz kopuły, żeby odpowiedzieć na pytanie - czy nadaje się ona do uprawy roślin. To jest eksperyment ekologiczny i narzędzie do edukacji, między innymi w dziedzinie energetyki odnawialnej - oświetlenie będzie zasilane z paneli fotowoltaicznej. Łączymy teelementy i rozwijamy uczniów dwóch zawodów: technik urządzeń systemów energetyki odnawialnej i mechatronik - dodaje wicedyrektor ZSZ.

Kopuła Fullera (1)

Powstaje ogród wewnątrz kopuły.