Po połowie 2022 roku ze środków krobskiego ośrodka pomocy społecznej 2022 roku przestanie być wypłacane świadczenie 500+, które przejmie ZUS. W zeszłym roku było to ponad 15 milionów złotych, za rok obecny będzie trzy razy mniej. Nie ma to wpływu na deficyt, gdyż zadanie to było w 100% finansowane ze środków z budżetu państwa, ale wpływa na ogólne kwoty dochodów i wydatków. Jednak ani ten fakt, ani bardzo duży deficyt budżetowy nie martwią tak krobskich samorządowców, jak to, co każdego dnia każdy z nas widzi i słyszy z ekranów swoich smartfonów czy telewizorów - drożyzna.

- Prawdziwym problemem dzisiaj stają się wydatki bieżące, które oddziałują później na możliwości inwestycyjne. Wszyscy chcielibyśmy, żeby bardzo wysoki poziom inwestycji, jaki mamy obecnie, był jak najdłużej zachowany, ale zmartwień u progu nowego roku budżetowego jest sporo. Powiem nawet więcej, ostatnie tygodnie przynoszą zupełnie nowe wyzwania, a sytuacja dotycząca np. opłat za gaz w budynkach oświatowych staje się wręcz dramatyczna - mówi Damian Walczak, odpowiedzialny w krobskim samorządzie za finanse.

Gmina Krobia może być takim „papierkiem lakmusowym” na to, z jakimi problemami boryka się obecnie reszta samorządów powiatu gostyńskiego i nie tylko.

Mimo mniejszego zużycia, rachunki i tak są wyższe

W ostatnich dniach 2021 roku do gminy wpłynęła od operatora faktura prognozowana za ogrzewanie Szkoły Podstawowej im. Prof. Józefa Zwierzyckiego w Krobi. Stawka za kilowatogodzinę energii, która w styczniu 2021 roku wynosiła niespełna 15 gr w styczniu 2022 roku wzrasta do niemal 55 gr. I tak, jeżeli na początki zeszłego roku ogrzewanie budynku krobskiej podstawówki kosztowało około 18 tysięcy złotych, według prognozy ma wynieść... 50 tysięcy złotych (za listopad 2021 r. było 30 tysięcy zł). A miejscowi samorządowcy zwracają uwagę, że to nie jest „rzeczywisty rachunek, ale właśnie prognoza i kto wie, jak to się ostatecznie potoczy”.

- Nastąpił wzrost kosztów o 266%. To powoduje, że jeżeli na samo ogrzewanie 5 naszych placówek oświatowych: trzech szkół i dwóch przedszkoli w ubiegłym roku wydaliśmy około 500 tys. zł, to w roku 2022, o ile oczywiście ceny energii i gazu jeszcze nie pójdą w górę, możemy wydać 1,5 miliona czy nawet 2 mln złotych - mówi Damian Walczak.

- I to nie jest też tak, że tam się dzieci w tych szkołach czy przedszkolach „gotują”, bo wydaje mi się, że dyrektorzy efektywnie zarządzają tymi budynkami. Natomiast mimo mniejszego zużycia, my mamy wyższe koszty - słyszymy dalej ze strony krobskich samorządowców.

Świetlice wiejskiej też kosztują niemało

Podobnie sytuacja ma się dla przykładu z wiejskimi świetlicami. W największych po Krobi Pudliszkach, gdzie budynek mający służyć za miejsce spotkań lokalnej społeczności pełni jeszcze kilka innych funkcji: znajduje się w nim strażnica, klub seniora, siłownia oraz sala wiejska opłaty za energię oscyluję w granicach 10 tysięcy zł za dwa miesiące - przy stawkach z 2021 r. W przypadku innych świetlic faktury wynoszą po 3, 4 czy 5 tysięcy, a większość z 22 sołectw ma swoje miejsce spotkań mieszkańców.

Innym przykładem może być sytuacja gminnego żłobka w Krobi, któremu w połowie 2022 roku kończy się dofinansowanie na prowadzenie działalności. W sierpniu 2022 rok krobski samorząd przejmie na siebie całość kosztów finansowania instytucji. Dotychczasowe opłaty, które wnosili rodzice za posyłanie swoich pociech do żłobka kształtowały się na min. poziomie około 100 zł plus koszty żywienia. Trudno zakładać, żeby po zakończeniu projektu i przy rosnących cenach energii utrzymać ten poziom opłat dla dzieci.

- Będziemy musieli szukać dochodów, żeby na odpowiednio wysokim poziomie żłobek mógł funkcjonować, bo trudno wyobrazić sobie, żeby było inaczej. Tak samo, jeżeli chodzi o przedszkola - mówią krobscy samorządowcy.

Gminy mają coraz mniej pieniędzy z podatków

W ramach Polskiego Ładu około 9 mln ludzi przestanie płacić podatki albo będzie je płacić, ale w mniejszym wymiarze. Skutek jest taki, że gminy mają mniejsze dochody bieżące lub co najwyżej na tym samym poziomie, a wydatki rosną jeszcze bardziej niż w przypadku zwykłych gospodarstw domowych. Oczywiście mówi się o subwencjach rozwojowych dla samorządów, ale są to na razie tylko zapowiedzi.

- Są jeszcze środki z Polskiego Ładu, które są bardzo ważne, ale nam są potrzebne środki bieżące, bo środki inwestycyjne są „znaczone”. Co to znaczy? Mimo że na gminnych rachunkach bankowych jest ok. 18 mln zł, to zdecydowana większość tej kwoty są tak zwane środki „znaczone”, które trzeba przeznaczyć kierunkowo na daną inwestycję. A tylko niewielka z tego część może być do dyspozycji samorządu, żeby zadecydować, czy mamy przykładowo przeznaczyć te pieniądze na zwiększone koszty dowozów uczniów do szkół, na remonty szkół, czy na oświetlenie ulic - i to również staje się problemem. Niestety, ale finanse gmin coraz częściej przypominają finanse powiatów, które znacznej części są tylko „administratorem” środków pochodzących z budżetu centralnego - ocenia skarbnik gminy Krobia.

Na inwestycje będzie ponad 30 milionów złotych

Wspomniany na początku ponad 11-milionowy deficyt budżetowy w ocenie Damiana Walczaka „jest pod kontrolą”. Źródłem jego pokrycia mają być właśnie „znaczone środki” otrzymane w ramach Polskiego Ładu, Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg czy Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych. Jeżeli chodzi o zadłużenie finansowe gminy Krobia to wzrośnie ono o kwotę około 1 mln zł - część wcześniejszego zadłużenia zostanie spłacona, jednocześnie planowana jest emisja obligacji na kwotę 2.450.000 zł.

- Deficyt jest bardzo duży, natomiast na ten moment jest pod kontrolą. Utrata tej kontroli w dłuższej perspektywie czasowej może być związana ze wzrostem wydatków bieżących - podsumowuje D. Walczak.

Pod względem poziomu wydatków na inwestycje w roku 2022 na ten moment przewidzianych jest ponad 27 mln zł, a po przeniesieniu niewykorzystanych środków z roku 2021 dotyczących m.in. rewitalizacji rynku czy budowy łącznika ulic Kobylińskiej i Poznańskiej, kwota na inwestycje ma znacznie przekroczyyć 30 mln zł. Należy jednak dodać, że w zdecydowanej większości (ok. 80%) wydatki inwestycyjne są dofinansowane z pozyskanych i otrzymanych przez gminę Krobia środków unijnych oraz krajowych (rewitalizacja, Polski Ład, w tym drogi i termomodernizacja, Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, wniesienie udziału do SIM - Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe).

Budżet gminy Krobia na rok 2022

Dochody - 67.896.148,28 zł, z czego:

dochody bieżące - 53 381 178,27 zł
dochody majątkowe - 14 514 970,01 zł

Wydatki - 78.967.245,28 zł, z czego:

wydatki bieżące - 51 432 633,97 zł
wydatki majątkowe - 27 534 611,31 zł

Deficyt budżetowy - 11.071.097 zł

Budżet Gminy Krobia 2022 Rok (1)

Czy wzrosną opłaty za przedszkola i żłobek?