Borelioza - dlaczego tak trudno ją rozpoznać i co zrobić, kiedy zauważymy pierwsze objawy?

Borelioza to choroba zakaźna przenoszona przez kleszcze, wywoływana przez bakterie z grupy Borrelia burgdorferi. Do zakażenia dochodzi najczęściej podczas pobytu na łonie natury – w lesie, na łące, w parku czy nawet w we własnym ogrodzie. Kleszcze przenoszące boreliozę żywią się krwią zwierząt i ludzi, a ich niewielkie rozmiary sprawiają, że łatwo przeoczyć moment ukąszenia. Czekają one na liściach, bądź źdźbłach trawy i zahaczają się, gdy obok przechodzi ofiara.

https://gostynska.pl/wiadomosci/jak-zbierac-grzyby-nie-zgubic-sie-w-lesie-i-nie-dac-sie-kleszczom-czyli-wspolna-akcja-policji-sanepidu-i-lesnikow-zdjecia/WrfLu3O9HmLptlv1lO50

Najbardziej charakterystycznym sygnałem choroby jest tzw. rumień wędrujący, czyli czerwona plama, która powiększa się wokół miejsca ukąszenia. Pojawia się zwykle między 7 a 21 dniem od ukąszenia. Wiele osób doświadcza również objawów przypominających grypę: gorączki, dreszczy, bólu mięśni, ogólnego osłabienia. Niestety, rumień nie zawsze się pojawia, dlatego borelioza bywa trudna do rozpoznania.

Kiedy zauważymy wbitego w skórę małego pajęczaka, należy:

usunąć kleszcza przy użyciu pęsety, lassa lub pętelki,
chwycić go jak najbliżej skóry i ruchem lekko obrotowym, zdecydowanym, pociągnąć go do góry,
obserwować miejsce wkłucia przez najbliższe tygodnie,
gdy coś zacznie się dziać, skonsultować się z lekarzem.

Tkwiącego w skórze pajęczaka nie wolno niczym smarować (masłem, kremem, wazeliną), zgniatać, przypalać czy polewać spirytusem, ponieważ kleszcz dusząc się – „wymiotuje”, co zwiększa ryzyko zakażenia.

Nieleczona borelioza jest groźna dla zdrowia

Najlepszą metodą obrony przed kleszczami są czasami najprostsze rzeczy, takie jak noszenie odpowiedniej odzieży w terenie, stosowanie repelentów odstraszających kleszcze, dokładne oglądanie ciała po powrocie ze spaceru, czy szybkie usunięcie kleszcza w przypadku ukąszenia.

https://gostynska.pl/wiadomosci/w-nadlesnictwie-piaski-powstaje-las-dobry-wspomnien-kazdy-bedzie-mogl-na-wieki-posadzic-swoj-imienny-dab/IPmAu16E5nCREXHoaQv0

Jeśli choroba nie zostanie w porę zdiagnozowana i leczona, bakterie mogą zaatakować różne układy organizmu. Występują wówczas:

zapalenia stawów prowadzące do przewlekłych bólów i obrzęków,
objawy neurologiczne (np. porażenie nerwów twarzy, zaburzenia czucia, przewlekłe bóle głowy),
dolegliwości kardiologiczne, w tym zaburzenia rytmu serca.

Borelioza w Wielkopolsce - ponad dwukrotny wzrost zachorowań

W Wielkopolsce, w porównaniu do letnich miesięcy poprzedniego roku, wystąpił znaczący wzrost zachorowań na boreliozę. Jak podaje Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Poznaniu, w lipcu 2024 roku odnotowano 349 przypadków zakażeń, natomiast w lipcu tego roku było ich 760, czyli ponad dwukrotnie więcej. Liczba hospitalizacji w porównaniu do poprzedniego roku spadła, w lipcu 2024 roku było ich 12, natomiast w lipcu 2025 r. - tylko 5. Równie niepokojące są statystyki za sierpień. W tym roku poznański sanepid odnotował 679 przypadków boreliozy, rok temu w tym samym czasie było ich 272 (hospitalizacji odpowiednio 7 i 5).

W całym ubiegłym roku w województwie wielkopolskim wykrytych zostało 1708 przypadków boreliozy. W tym roku (do 31 sierpnia) stwierdzono ich 2108, a pamiętajmy, że do końca roku zostały jeszcze 4 miesiące, poza tym właśnie rozpoczyna się sezon na grzybobranie.

Borelioza w Gostyniu i powiecie gostyńskim

W 2024 roku w powiecie gostyńskim zarejestrowano 22 przypadki zachorowań na boreliozę (Chorobę z Lyme), natomiast w 2025 roku - do 31 sierpnia - zarejestrowano 17 przypadków. Wszystkie zachorowania zostały potwierdzone przez lekarza na podstawie wystąpienia rumienia wędrującego, żadna z chorych osób nie była hospitalizowana.

- Od roku 2018, na terenie województwa wielkopolskiego realizowany jest projekt „Mały kleszcz – duży problem?”, którego celem jest wzrost poziomu wiedzy społeczeństwa na temat kleszczy, związanych z nimi zagrożeń oraz profilaktyki chorób odkleszczowych. W ramach realizacji projektu, pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej z woj. wielkopolskiego, przeprowadzają liczne szkolenia i pogadanki skierowane głównie do harcerzy, seniorów, grzybiarzy, działkowców, kierowników i opiekunów dzieci i młodzieży w trakcie wypoczynku letniego oraz koordynatorów edukacji zdrowotnej czy pielęgniarek środowiska szkolnego. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gostyniu również prowadzi takie działania edukacyjne, połączone z rozdawnictwem materiałów informacyjno-edukacyjnych oraz instruktażem prawidłowego i bezpiecznego usuwania kleszczy - podkreśla Michał Ostrowski, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gostyniu.

https://gostynska.pl/wiadomosci/obrzydliwie-to-wygladalo-poubojowe-odpady-miesne-ktos-podrzucil-do-lasu-straznicy-nadlesnictwa-piaski-poszukuja-sprawcy/JWJCxlscYUuivWbGrKbS

Borelioza (1)

Dwa razy więcej zachorowań na boreliozę