Inauguracja projektu „Twarze powstania. Gostyń”. Świadkami byli krewni gostyńskiego powstańca - Mariana Węclewicza

Pierwsza "twarz" powstania wielkopolskiego w Gostyniu

Pierwszą postacią przedstawioną podczas obchodów narodowego święta był Gostynianin, Marian Węclewicz, który żył w latach 1903-1986 - powstaniec wielkopolski, oficer wojska polskiego i prawnik. 

- Brał udział w walkach w Poznaniu i na froncie północnym, a później walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, jako żołnierz 15. pułku ułanów poznańskich. W kampanii 1939 roku został ciężko ranny nad Bzurą i trafił do niewoli. Po wojnie związał swoje życie z Gostyniem. Pracował jako adwokat, działał społecznie i współtworzył środowiska kombatanckie - mówił o powstańcu Tomasz Barton, dyrektor GOK Hutnik.

Portal gostynska.pl pisał o tej inicjatywie dwa tygodnie temu - KLIKNIJ w OBRAZEK PONIŻEJ

Nowy nagrobek w miejscu pochówku Mariana Węclewicza

Przy okazji przedstawiciele władz miejskich złożyli na grobie rodziny powstańca wiązankę kwiatów. Towarzyszyli im przedstawiciele rodziny Mariana Węclewicza, z Poznania: Marek Wawrzynkiewicz - siostrzeniec powstańca oraz Małgorzata Grzelczak, wnuczka siostry bohatera, którzy wspólnie z mieszkańcami wzięli udział w uroczystości rocznicowej na gostyńskim rynku.

Obecność członków rodziny M. Węclewicza szczególnie ucieszyła inicjatorów akcji „Twarze powstania. Gostyń”. Podczas spotkania po oficjalnych uroczystościach zaprezentowano wiele cennych materiałów historycznych. Wśród nich znalazło się wyjątkowe zdjęcie przedstawiające Mariana Węclewicza m.in. w towarzystwie gen. Władysława Andersa, gen. Stanisława Taczaka oraz Cyryla Ratajskiego.

"Mamy zacną przeszłość i przodków"

Do dziś mieszkanie, w którym przebywał do śmierci, niewiele zmieniło swój wygląd i pełne jest niezwykłych rzeczy. Dzięki uprzejmości rodziny Węclewiczów pamiątki po ppłk. Marianie Węclewiczu trafiły do gostyńskiego muzeum.

- Jest i był zawsze w naszych sercach, w naszej pamięci. Wujek Marian miał brata, Henryka, który również brał udział w powstaniu wielkopolskim, a ich dziadek - Hermogenes  Węclewicz, brał udział w powstaniu styczniowym. Pochowany jest w Kórniku. Naprawdę mamy fantastyczną rodzinę, zacną przeszłość i przodków - patriotów - powiedziała Małgorzata Grzelczak po zakończeniu obchodów. 

Opowiadając o przeszłości członkowie rodziny powstańca pokazali, jak dokładnie znają przeszłość oraz wyczyny swoich przodków. Nic dziwnego, skoro Marian Węclewicz - prawnik z wykształcenia, uznany adwokat, badacz zbrodni hitlerowskich, żołnierz, harcerz, był także zapalonym regionalistą, należał do współzałożycieli Społecznego Komitetu Regionalnego (późniejszego GTK), w którym przez pewien czas piastował funkcję wiceprezesa.

- Byłam małą dziewczynką, kiedy mieszkaliśmy "u pana Węclewicza", zapisałam w pamięci Jego oficerki, tak błyszczące, że można było się w nich przeglądać. Wkładał je na ważne wydarzenia (...)  - wspomina Nuria Nowak, Gostynianka z pochodzenia. 

Marian Węclewicz jako 15-letni chłopak wyruszył do powstania wielkopolskiego. 26 grudnia 1918 roku znalazł się wśród witających Ignacego Paderewskiego. Brał udział w walkach na terenie Poznania – o gmach Prezydium Policji, dworzec kolejowy i lotnisko na Ławicy i na froncie północnym (Żnin, Łabiszyn, Szubin).

Ze wspomnień krewnych wynika, że w roku 1920, mając 17 lat, uciekł mamie i udał się na wojnę polsko-bolszewicką.

- Również jako siedemnastolatek wrócił do domu już z rangą młodszy ułan - uzupełnił Marek Wawrzynkiewicz. - Z dziadkiem Hermogenesem, jego udziałem w walkach powstańczych to jest osobna sprawa. Patrząc na dawne województwa: poznańskie, pilskie, konińskie i leszczyńskie, to walki powstania styczniowego toczyły się tylko na terenie województwa kaliskiego i konińskiego. Tam był zabór rosyjski wówczas. Zanim zaborcy się zorientowali, że szykuje się powstanie styczniowe, walki już się rozpoczęły. Natomiast na terenie Kórnika, czyli województwa poznańskiego, Niemcy byli tak zorganizowani, że nie dopuścili do tego. A poza tym w każdej przeciętnej miejscowości połowa mieszkających to byli Prusacy. Donosili. Powstaniec musiał wziąć konia do jazdy, drugiego, który wlókł za nim leki, środki opatrunkowe, żywność. I musiał przedostać się z tym przez granicę prusko-rosyjską. To był wielki wyczyn, wydarzenie niesamowite. Hermogenes zmarł 100 lat temu i został pochowany na cmentarzu w Kórniku, co jest następnym ewenementem, gdyż na tym terenie nie mamy żadnych śladów powstania styczniowego - dodał.

Marian Węclewicz brał też udział w kampanii wrześniowej 1939 roku. Walczył nad Bzurą, gdzie został ciężko ranny. Przedostał się jednak do Puszczy Kampinowskiej i walczącej Warszawy. Tu trafił do niewoli. Tułał się po obozach jenieckich. W 1945 roku podjął pracę w Polskiej Misji Repatriacyjnej, a od 1947 roku w Polskiej Misji Wojskowej dla Badania Zbrodni Wojennych. W 1949 roku został zdemobilizowany. Powrócił do kraju i osiadł na stałe w Gostyniu.

Za zasługi w walce o niepodległość otrzymał liczne odznaczenia, m.in.: Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921, Medal Niepodległości, Wielkopolski Krzyż Powstańczy, Srebrny Krzyż Virtuti Militari, Medal za Warszawę, Medal Zwycięstwa i Wolności 1945, Medal za Udział w Wojnie Obronnej 1939, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Walecznych.