Wielka Sobota w tradycji chrześcijan jest jedynym w roku dniem bez Eucharystii, a także momentem wyciszenia się i skupienia w oczekiwaniu na nadejście Zbawiciela. Tego dnia są także święcone pokarmy.
Zwyczaj istnieje w Polsce od XIII w. i ma swoje korzenie w dawnych obrzędach wiejskich, gdy to nie wierni przychodzili do kościoła, ale kapłani objeżdżali wsie, by błogosławić jedzenie rozstawione na białych obrusach. Pokarmy miały zapewnić pomyślność, zdrowie i dostatek na kolejny rok. Z biegiem lat tradycja ewoluowała – na początku wierni święcili tylko chleb i jajka, aby zapewnić sobie dobrobyt, a także upamiętnić mękę i zmartwychwstanie Jezusa.W XVII w. pojawiły się wzmianki o święceniu baranka, jajek i masła. W XIX wieku katolicy zaczęli sami przynosić do świątyń kosze pełne jedzenia – nie były to jednak małe koszyczki, lecz naprawdę pokaźne wiklinowe kosze, których zawartość miała wykarmić całą rodzinę.
Duże wiklinowe kosze
W regionach, które wcielono do Polski po II wojnie światowej (a więc na zachodnich krańcach kraju), zwyczaj święcenia pokarmów na Wielkanoc spopularyzował się dopiero w latach 70. XX wieku - wraz z napływem ludności z centralnych regionów Polski. Dziś jest jednym z głównych symboli świąt wielkanocnych, który przyrównuje się do ubierania choinki w Boże Narodzenie. W tym wyjątkowym dniu wszyscy chrześcijanie szykują koszyczki nie tylko pełne jedzenia, ale także wyściełane białymi serwetkami i ozdobione zielonymi gałązkami, które symbolizują Zmartwychwstanie.
Przygotowania do święconki
Święconka powinna być przygotowana ze szczególną pieczołowitością. Tradycyjnie wiklinowy koszyczek wykłada się białą haftowaną serwetką i ozdabia gałązkami bukszpanu. Można również udekorować go kwiatami. W środku układamy pokarmy i przykrywamy je śnieżnobiałą haftowaną serwetką.
Jaką symbolikę niesie święcenie pokarmów?
Święconka w tradycji katolickiej ma ogromne znaczenie. Jest symbolem zmartwychwstania i życia, zbawienia, które dokonuje się za pomocą ofiary Jezusa na krzyżu. To z tego względu do wielkanocnego koszyczka wkładamy określone pokarmy: baranka, chleb, sól, pieprz, jajka, wędlinę, chrzan. W czasach współczesnych dodaje się małe buteleczki z wodą święconą, babki wielkanocne, czekoladowe zajączki, kiełbasę, gałązki bukszpanu. Koszyki są coraz bogatsze. Od naszej inwencji twórczej zależy, co do nich włożymy. Nie powinno w nich jednak zabraknąć podstawowych pokarmów.
Co wkładamy do koszyczka wielkanocnego?
- jajko - produkt najważniejszy, bez którego nie obejdzie się żaden koszyczek wielkanocny, jajko w koszyczku jest znakiem odradzającego się życia,
- chleb - włożony do koszyczka wielkanocnego symbolizuje ciało Chrystusa,
- kiełbasa i wędliny - symbolizują dostatek, płodność i zdrowie,
- baranek w święconce to symbol zwycięstwa życia nad śmiercią, może być wykonany z masła, cukru albo marcepanowy,
- masło - jest symbolem dobrobytu,
- woda - również powinniśmy ją włożyć do koszyczka wielkanocnego, to znak przygotowania do nowego życia,
- sól - symbolizuje oczyszczenie,
- ser - nie wszyscy wkładają go do święconki, ale można to zrobić - ser w koszyczku wielkanocnym oznacza przyjaźń między człowiekiem a zwierzętami domowymi,
- ciasto - w koszyku świątecznym symbolizuje umiejętności i doskonałości,
- chrzan - święcimy go w Wielką Sobotę jako znak siły fizycznej i krzepy.
Tradycją było, by podczas wielkanocnego śniadania zjeść wszystkie znajdujące się w koszyczku produkty. Zapewniało to pomyślność i dostatek na cały rok.
Kiedy możemy zanieść pokarmy do święcenia?
Na pewno w Wielką Sobotę, która to w tradycji ludowej jest dniem "wielkiej krzątaniny", od wczesnego rana domownicy przygotowują święconkę. Następnie wędrujemy do kościoła z koszyczkami. Tam kapłan święci pokarmy. To również okazja do chwili modlitwy i adoracji grobu Pana Jezusa.
Godziny święcenia pokarmów w największych parafiach pow. gostyńskiego:
Gostyń
Parafia pw. św. Małgorzaty w Gostyniu
Święcenie pokarmów w Wielką Sobotę: w Bogusławkach i na os. Tysiąclecia ("na górach" - przy bloku na os. Mieszka I) - o godz. 10.00, w Podrzeczu o godz. 10.30. W kościele pw. św. Małgorzaty - święcenie potraw na zewnątrz przy krzyżu misyjnym od 11.00 - 13.00 co pół godziny oraz od 14.00 - 17.00 o pełnych godzinach.
Parafia pw. bł. E. Bojanowskiego w Gostyniu
Święcenie pokarmów przed kościołem o godz. 12.00, 13.00, 13.30, 14.00, 15.00 oraz o 16.00
Parafia pw. Ducha Świętego i Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gostyniu
Święcenie pokarmów:
Gostyń od godz. 11.oo do 14.oo co pół godziny na zewnątrz kościoła.
Brzezie w świetlicy o godz. 11.oo
Czajkowo w świetlicy o godz. 11.3o
Czachorowo przy kaplicy 12.oo
Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Świętogórskiej (Święta Góra)
Święcenie pokarmów odbędzie się w Wielką Sobotę od g. 11.00 do 17.45.
Dla dzieci przygotowano coś szczególnego - księża filipini zapraszają na święcenie o godz. 13.00. W tym dniu Kościół tradycyjnie zachęca nas do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych.
Piaski
Parafia Niepokalanego Serca Maryi
Święcenie pokarmów o godz. 12.00 i 13.00
Poniec
Parafia pw. Narodzenia Najświętszej Mryi Panny
- Święcenie pokarmów w kościele pw. Chrystusa Króla - godz. 14.00, 14.30, 15.00
Święcenie pokarmów na wioskach (początek o godz. 10.00):
- Pierwsza trasa : 10:00 – Lubonia, 10:15 – Czarkowo, 10:30 – Drzewce, 10:45 – Rokosowo.
- Druga trasa : 10:00 – Sarbinowo, 10:15 – Dzięczyna (sala), 10:30 – Dzięczyna (krzyż), 10:45 – Sowiny, 11:00 – Wydartowo, 11:15 – Gościejewice.
- Trzecia trasa : 10:00 – Miechcin, 10:15 – Janiszewo, 10:30 – Waszkowo, 10:45 – Zawada, 11:00 – Potrzebowo.
Krobia
Parafia pw. św. Mikołaja w Krobi
Święcenie potraw w Krobi przed kościołem od godz.11:00 do godz. 17:00, zawsze o pełnej godzinie.
Parafia Świętej Trójcy w Chwałkowie - o godz. 12.00 i 14.00
Parafia pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Pudliszkach: Święcenie pokarmów na stół wielkanocny: godz. 10.00 – Pudliszki, 10.30 – Karzec, 11.00 Pudliszki, 15.30 Pudliszki. W razie deszczu w kościele, a w Karcu w świetlicy.
Pępowo:
Parafia św. Jadwigi
Święcenie potraw w Pępowie przed kościołem przy grocie Matki Bożej o godz. 10.00, 12.00, 14.00 i 16.00
W wioskach według planu:
Skoraszewice
Parafia pw. św. Katarzyny - tu święcenie potraw na stół wielkanocny odbędzie się w kościele parafialnym o godz. 11.00
Pogorzela
Parafia pw. św. Michała Archanioła
Święcenie potraw na stół wielkanocny:
- przed południem o godz. 10.00 i 11.00
- po południu o godz. 14.00, 15.00 i 16.00
Borek Wlkp.
Parafia pw. Pocieszenia Najświetszej Maryi Panny
Święcenie pokarmów wokół świątyni:
we farze o godz. 12.30, w sanktuarium na Zdzieżu o 13.00, 14.00 i 14.30
W wioskach:
- Skokówko 11.00
- Leonów 11.15
- Cielmnice 11.20
- Siedmiorogów II 11.30
- Siedmiorogów I 11.40
- Trzecianów 11.55
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.